Lời giới thiệu
Cuốn sách này là một sự kết hợp giữa kinh doanh, chiến lược, lịch sử, kinh tế, địa chính trị, game theory và những trải nghiệm cá nhân. Nó không được viết như một giáo trình kinh doanh, cũng không cố gắng trở thành một bài academic essay theo nghĩa thông thường. Đây là cách tác giả quan sát thế giới, suy nghĩ về kinh doanh và quyền lực, rồi kể lại những điều mình nhìn thấy bằng một thứ ngôn ngữ mang đậm cá tính riêng.
Tên cuốn sách, On World, được lấy cảm hứng từ On War của Carl von Clausewitz, vị tướng và nhà lý luận quân sự người Phổ. Nếu On War nghiên cứu chiến tranh và chiến lược, thì On World mở rộng góc nhìn đó sang thế giới mà chúng ta đang sống: một thế giới của kinh doanh, kinh tế, thông tin, quyền lực, con người và những mối quan hệ ngày càng phức tạp.
Sự lựa chọn này phản ánh một trong những ý tưởng xuyên suốt cuốn sách: để hiểu kinh doanh, đôi khi chúng ta cần nhìn xa hơn phạm vi của một doanh nghiệp. Chiến lược, thông tin, con người, nguồn lực, rủi ro và thời điểm đều có thể được quan sát từ nhiều góc độ khác nhau — từ một doanh nghiệp nhỏ cho đến nền kinh tế và hệ thống quốc tế.
Nhưng nếu tên sách mang cảm hứng từ Clausewitz, thì cách đặt tên các chương lại chịu ảnh hưởng từ hip-hop, đặc biệt là Still D.R.E. của Dr. Dre.
Những tiêu đề như:
ON TOP OF THANGS
CLOSE TO THE HEAT
GANGSTAS ALL ACROSS THE WORLD
THE ACE IS BACK
không đơn thuần là những tiêu đề mang tính mô tả. Chúng tạo ra một nhịp điệu và một không khí riêng cho từng phần của cuốn sách.
Tinh thần của Still D.R.E. cũng nằm trong chính chữ “Still”: sau tất cả những thay đổi, vẫn còn đó một bản sắc, một giọng nói và một cách nhìn riêng.
Cuốn sách này cũng vậy.
Thế giới thay đổi. Công nghệ thay đổi. Thế hệ mới xuất hiện. Những kế hoạch thất bại và những kế hoạch mới được xây dựng. Nhưng giữa tất cả những thay đổi đó, tác giả vẫn muốn giữ lại một cách nhìn riêng và một giọng văn riêng.
Và “The Ace Is Back” cũng mang một ý nghĩa tương tự. “The ace” có thể được hiểu như một hình ảnh về sự trở lại sau những thay đổi và thử thách: trở lại với thêm kinh nghiệm, thêm thông tin và một cách nhìn mới. Nó không nhất thiết chỉ một cá nhân cụ thể, mà có thể đại diện cho một ý tưởng, một kế hoạch hoặc chính người viết sau một quá trình học hỏi.
Theo nghĩa đó, Still và The Ace Is Back cùng gợi lên một tinh thần: thế giới có thể thay đổi, nhưng bản sắc và khả năng tiếp tục tiến về phía trước vẫn còn đó.
Cấu trúc của cuốn sách
Cuốn sách được chia thành những chương lớn, mỗi chương tiếp tục phát triển một khía cạnh của kinh doanh, chiến lược và cách con người thích nghi với một thế giới thay đổi.
CHAPTER I: ON TOP OF THANGS
Phần đầu bắt đầu từ những thứ tưởng như đơn giản nhất nhưng lại quyết định rất nhiều đến một người bước vào kinh doanh: con người, lời khuyên, mạng lưới quan hệ và kế hoạch.
1. GETTING ADVICE FROM PROFESSIONALS AND BUILDING A NETWORK OF FRIENDS
2. BUILDING A PLAN AND LETTING PEOPLE IN CHARGE CHECK IT
3. A NEW GENERATION OF BUSINESSMEN. NOT TECHNOLOGY, WE ARE LIVING IN AN AGE OF INFORMATION
Từ việc tìm kiếm lời khuyên từ những người có kinh nghiệm, xây dựng network, lập kế hoạch và nhờ những người có chuyên môn kiểm tra kế hoạch, cuốn sách dần mở rộng sang một câu hỏi lớn hơn: chúng ta thực sự đang sống trong thời đại của công nghệ, hay trong thời đại của thông tin?
CHAPTER II: CLOSE TO THE HEAT
Khi đi sâu hơn vào thực tiễn kinh doanh, mọi thứ trở nên cụ thể và phức tạp hơn.
4. INSIDE IT, “THE PARTNER, THE FIRST PLAN”
5. ON THE BATTLEFIELD, WINNING OR TO BE STEPPED ON
6. THE FALL OF “A PLAN”, WE ARE LIVING IN THE INTERCONNECTED WORLD
Đây là phần nói về việc bước vào bên trong hoạt động kinh doanh, lựa chọn partner, triển khai kế hoạch và đối mặt với một thực tế quan trọng: một kế hoạch dù tốt đến đâu cũng có thể thất bại khi môi trường xung quanh thay đổi.
Đặc biệt, khi chúng ta đang sống trong một thế giới ngày càng interconnected, thất bại của một kế hoạch không nhất thiết chỉ đến từ bản thân kế hoạch. Nó có thể đến từ những người khác, những thị trường khác, những quốc gia khác và những biến động mà chúng ta không thể kiểm soát hoàn toàn.
CHAPTER III: GANGSTAS ALL ACROSS THE WORLD
Phần tiếp theo đưa câu chuyện ra khỏi phạm vi của một doanh nghiệp đơn lẻ và tiến vào thế giới rộng hơn của kinh tế và tài chính.
7. KEYNESIAN ECONOMICS, NEW KEYNESIAN ECONOMICS, WHY WE STILL NEED KNOWLEDGE OF “GENTLEMEN BANKERS”
Từ Keynesian Economics và New Keynesian Economics đến những người làm ngân hàng và hệ thống tài chính, cuốn sách tiếp tục đặt câu hỏi về cách tiền bạc, thông tin và quyền lực vận động trong một thế giới mà mọi thứ ngày càng liên kết với nhau.
Một ngôn ngữ có nhịp riêng
Cách đặt tên chương cũng phản ánh cách cuốn sách sử dụng ngôn ngữ.
Phong cách của tác giả có nhiều điểm gần với rap và wordplay. Một từ đôi khi được lựa chọn không chỉ vì nghĩa, mà còn vì vần, sound, rhythm hoặc khả năng tạo ra liên tưởng.
Ví dụ:
“The outsiders always have a better sight.”
Một cách viết conventional hơn có thể sử dụng perspective hoặc view. Nhưng sight tạo ra một nhịp khác và tạo sự liên kết âm thanh với outsiders. Câu văn vì thế ngắn, dễ đọc và dễ nhớ hơn.
Bên cạnh đó, tác giả đôi khi tạo ra những unconventional combinations — những tổ hợp từ mới hoặc khác với những collocation quen thuộc.
Điều này không nhất thiết có nghĩa là tác giả không biết cách diễn đạt theo cách thường thấy của người bản ngữ. Ngôn ngữ không phải một danh sách hữu hạn gồm những combinations mà người viết chỉ việc ghi nhớ và sử dụng. Trong văn viết, đặc biệt là văn viết có tính cá nhân, người viết luôn có khả năng tạo ra những kết hợp mới từ những từ và cấu trúc mình biết.
Chẳng hạn, người viết biết cách sử dụng:
set foot on England’s soil
nhưng viết:
set permanent foot on England’s soil
Từ permanent bổ sung một lớp nghĩa cho set foot: không đơn thuần là đặt chân đến một nơi, mà nhấn mạnh ý tưởng về một sự hiện diện lâu dài.
Đó là một phần của quá trình sáng tạo ngôn ngữ.
Không phải một bài academic essay
Vì vậy, cuốn sách này không nên được đọc hoàn toàn bằng tiêu chuẩn của academic writing.
Academic writing thường ưu tiên sự chuẩn hóa, tính chính xác và những cách diễn đạt rõ ràng, quen thuộc. Còn ở đây, tác giả quan tâm nhiều hơn đến voice.
Một câu có thể được lựa chọn bởi vì nó:
- truyền đạt đúng ý;
- có nhịp;
- nghe hay khi đọc thành tiếng;
- tạo ra hình ảnh;
- tạo liên tưởng;
- hoặc đơn giản là mang một cảm giác mà cách diễn đạt thông thường không tạo ra được.
Đây là thứ ngôn ngữ nằm đâu đó giữa personal essay, creative nonfiction, poetry và rap-influenced prose.
Trong một văn bản dài, vẫn có thể xuất hiện một số lỗi grammar hoặc typo do quá trình viết. Những lỗi đó cần được phân biệt với những lựa chọn ngôn ngữ mang tính cá nhân. Một lỗi đánh máy hoặc một cấu trúc chưa được kiểm tra kỹ không nói lên toàn bộ khả năng sử dụng tiếng Anh của người viết; tương tự, một cách kết hợp từ khác thường cũng không nhất thiết là một lỗi.
Điều quan trọng ở đây là người viết đang sử dụng tiếng Anh như một phương tiện để tạo ra voice, chứ không chỉ để tái tạo những cách diễn đạt có sẵn.
Gửi đến độc giả
Tác giả hy vọng bạn sẽ đọc cuốn sách này không chỉ để tìm kiếm những câu tiếng Anh “đúng chuẩn”, mà còn để nghe được giọng nói của người viết.
Nếu gặp một cách diễn đạt hơi lạ, hãy thử đọc nó thành tiếng. Hãy để ý đến nhịp, âm thanh, hình ảnh và liên tưởng trước khi quyết định rằng nó chỉ đơn giản là “không đúng collocation”.
Bởi vì ngôn ngữ sống không chỉ tồn tại trong những câu đã được viết trước đó. Nó còn được tạo ra bởi những người kết hợp những từ quen thuộc theo những cách mới để diễn đạt một ý tưởng, một cảm xúc hoặc một cách nhìn riêng.
Và đó cũng là tinh thần của On World: giữa một thế giới liên tục thay đổi, vẫn giữ được một voice của riêng mình.
Giống như tinh thần mà Still D.R.E. gợi lên:
Still here. Still moving. Still ourselves.